Stan techniczny urządzeń obcych w kontekście trwałości konstrukcji mostowych – na podstawie własnych doświadczeń z przeglądów i diagnostyki

Nowe wzorce i standardy – wytyczne WR-M-72

Z uwagi na opisany w punkcie 2 najczęściej zły stan techniczny urządzeń obcych zostały opracowane stosowne wytyczne, które zdaniem zleceniodawcy i autorów mogą poprawić tę niezadowalającą pod względem technicznym problematykę. Idea powstania grupy wytycznych, m.in. dotyczących urządzeń obcych, wynikała z konieczności aktualizacji istniejących rozwiązań technicznych stosowanych w infrastrukturze komunikacyjnej w naszym kraju. Dynamiczna zmiana poziomu wiedzy i dostępnych obecnie rozwiązań technicznych w zakresie obiektów inżynierskich wymusza dostosowanie ich do stale rosnących wymagań. Dotyczy to zarówno szeroko rozumianego komfortu, przy jednoczesnym zapewnieniu bezpieczeństwa użytkowników, oraz ekologii [7]. Opracowanie, na zlecenie Ministerstwa Infrastruktury przy koordynowaniu wszystkich prac przez Instytut Badawczy Dróg i Mostów, nowych dokumentów merytorycznych, które odpowiadałyby obecnej rzeczywistości technicznej, pozwala również na optymalizację nakładów finansowych ponoszonych na utrzymanie infrastruktury komunikacyjnej.

Proponowane sposoby właściwego kształtowania omawianych urządzeń i instalacji z technicznego punktu widzenia, z korzyścią dla trwałości obiektów mostowych i sieci instalacyjnych, a także dla inwestorów obiektów mostowych i zarządców sieci (energetycznych, ciepłowniczych, gazowych, wodno-kanalizacyjnych, telekomunikacyjnych i światłowodowych), zostały przedstawione w opracowanym z udziałem autorów dokumencie WR-M-72 pn. Wytyczne projektowania urządzeń obcych na oraz w drogowych obiektach inżynierskich rekomendowanym przez ministra infrastruktury [8].

Podstawową zmianą dotyczącą podejścia do tego rodzaju instalacji jest to, że urządzenia obce z zasady powinny być umieszczone na wykonanych specjalnie w tym celu niezależnych konstrukcjach nośnych, niezwiązanych z konstrukcją obiektu inżynierskiego, a nie bezpośrednio na obiektach.

Jedynie w wyjątkowych przypadkach, gdy nie ma możliwości wykonania niezależnych konstrukcji nośnych, dopuszcza się przeprowadzenie urządzeń obcych na obiektach inżynierskich, z wyjątkiem obiektów składanych i ruchomych, pod warunkiem uzyskania zgody zarządcy obiektu i spełnienia wymagań określonych w wytycznych oraz określonych przez zarządcę obiektu.

Przykład, na ile to możliwe, estetycznego prowadzenia i właściwego pod względem nośności i trwałości instalacji na obiekcie inżynierskim przedstawiono na fot. 10.

Podstawowe wymagania dla urządzeń obcych przeprowadzanych i montowanych na obiektach inżynierskich brzmią następująco:

• Urządzenia powinny zapewniać wytrzymałość i szczelność, z uwzględnieniem oddziaływania sił wynikających z eksploatacji obiektu inżynierskiego.
• Urządzenia powinny być tak usytuowane względem siebie, aby odległość pomiędzy nimi umożliwiała wykonywanie ich inspekcji i remontu lub przebudowy oraz nie utrudniała prac związanych z utrzymaniem obiektu inżynierskiego.
• Urządzenia powinny spełniać wymagania i przepisy branżowe w zależności od rodzaju urządzenia obcego.
• Urządzenia powinny być wyposażone w elementy umożliwiające kompensację przemieszczeń oraz odkształceń obiektu.
• Urządzenia powinny być zabezpieczone antykorozyjnie w przypadku elementów wykonanych ze stali.
• Urządzenia powinny być wykonane z materiałów cechujących się nierozprzestrzenianiem ognia,
• Urządzenia powinny być wykorzystywane zgodnie z zaakceptowanym wnioskiem i zgodą zarządcy obiektu.

Dodatkowo każde wykorzystywanie rur i zawiesi oraz umieszczanie nowych przewodów na obiekcie mostowym wymaga zgody zarządcy obiektu.

Przykładowe usytuowanie urządzeń obcych na obiekcie mostowym o przekroju skrzynkowym wg wytycznych WR-M-72 przedstawiono na rys. 1.

Biorąc pod uwagę liczne doświadczenia wyniesione w trakcie przeprowadzania przeglądów stanu technicznego eksploatowanych obiektów mostowych, w tym tych, po których przeprowadzone zostały instalacje niezwiązane z tymi obiektami, dopracowano się następujących wniosków, jednocześnie stanowiących warunki usytuowania tych urządzeń w zaleceniach:

• Urządzenia nie mogą wpływać na wartość użytkową obiektu oraz bezpieczeństwo ruchu drogowego na obiekcie i pod nim.
• Urządzenia nie mogą ograniczać światła obiektu oraz skrajni.
• Urządzenia nie mogą wpływać na trwałość obiektu i elementów wyposażenia, np. nie powinny umożliwiać wegetacji roślin lub bytowania zwierząt – w szczególności ptactwa,
• Montaż, eksploatacja i inspekcja urządzeń nie może powodować uszkodzeń elementów konstrukcyjnych i wyposażenia oraz istniejących urządzeń obcych na obiekcie.
• Utrzymanie, remont i przebudowa oraz inspekcje obiektu i elementów wyposażenia nie mogą być utrudnione.
• Sposób mocowania urządzeń nie może pogarszać estetyki obiektu.