Osiągnięcia OIGD w służbie rozwoju infrastruktury drogowej

Z okazji 30-lecia Ogólnopolskiej Izby Gospodarczej Drogownictwa przyjrzyjmy się bliżej osiągnięciom organizacji.

„Biała Księga Branży Drogowej”

W styczniu 2016 roku Ogólnopolska Izba Gospodarcza Drogownictwa wspólnie z Polską Izbą Inżynierów Budownictwa, Polskim Stowarzyszeniem Wykonawców Nawierzchni Asfaltowych, Polskim Związkiem Pracodawców Budownictwa, NSZZ „Solidarność”, Polskim Kongresem Drogowym, Stowarzyszeniem Inżynierów i Techników Komunikacji RP, Stowarzyszeniem Inżynierów Doradców i Rzeczoznawców, Stowarzyszeniem Klub Inżynierii Ruchu KLIR zaprezentowała „Białą Księgę Branży Drogowej”, która była wspólnym głosem środowiska drogowego, platformą dialogu oraz drogowskazem dla dalszych działań rządu i posłów. Dokument zawierał 39 problemów pogrupowanych w 6 obszarach; były to postulaty strategiczne, ekonomiczne i finansowe, rynkowe, prawno-administracyjne, zawodowe i zarządzania ruchem. Były wśród nich postulaty zarówno ogólne, odnoszące się do strategicznych problemów dotykających polityki Państwa w obszarze całej polityki transportowej, a zwłaszcza drogownictwa, jak i bardziej szczegółowe, istotne dla poszczególnych środowisk.

Komitet Sterujący

Na początku 2016 r. Izba włączyła się w prace Komitetu Sterującego powstałego z inicjatywy Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa, którego celem była optymalizacja procesu realizacji inwestycji drogowych ujętych w Programie Budowy Dróg Krajowych na lata 2014–2023, zarówno w kontekście prawnym i technologicznym, jak również finansowym. Zamysłem Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa było wykorzystanie doświadczeń, a także potencjału polskiej branży drogowej, w celu poprawienia jakości procesów składających się na realizację planu budowy dróg. Powołane zostały grupy robocze, których zadaniem było wypracowanie propozycji rozwiązań w zakresie prawa, zamówień publicznych oraz kwestii technicznych i finansowych, mogących bezpośrednio przełożyć się na zoptymalizowanie całego procesu inwestycyjnego. W prace Komitetu Sterującego i pięciu grup roboczych było zaangażowanych ponad 20 osób reprezentujących firmy zrzeszone w Izbie. Wynikiem prac Komitetu Sterującego były „Rekomendowane działania optymalizacji procesu realizacji inwestycji drogowych”.

Rada Ekspertów

Na mocy Zarządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z maja 2016 r. została powołana Rada Ekspertów ds. działań mających na celu optymalizację procesu realizacji inwestycji drogowych. W jej skład wchodzi 12 przedstawicieli zarządców dróg publicznych, 12 branży drogowej i 4 strony społecznej. Izba ma w Radzie 3 przedstawicieli. Główne zadania Rady Ekspertów to wypracowanie: wzoru umowy na realizację zamówienia publicznego w zakresie dróg publicznych, wytycznych dotyczących sporządzania opisów przedmiotu zamówienia publicznego w zakresie dróg publicznych, wytycznych dotyczących prowadzenia postępowań przetargowych w zakresie dróg publicznych oraz docelowej formuły działań Narodowego Forum Kontraktowego.

„Zbiór dobrych praktyk oraz wzorcowych klauzul w umowach podwykonawczych o roboty budowlane dotyczących obiektu liniowego”

W 2015 roku Izba odpowiadając na potrzeby branży opracowała „Zbiór dobrych praktyk oraz wzorcowych klauzul w umowach podwykonawczych o roboty budowlane dotyczących obiektu liniowego”. Dokument składał się z dwóch części; z części pierwszej obejmującej zbiór wzorcowych klauzul w umowach o roboty budowlane dla obiektu liniowego oraz z części drugiej, obejmującej tzw. „klauzule zakazane”, które nie powinny występować w umowach podwykonawczych o roboty budowlane. Opracowanie zostało przekazane administracji drogowej. Przeprowadzono również szereg spotkań mających na celu wprowadzenie dobrego obyczaju akceptowania tych klauzul przez uczestników procesu budowlanego, zarówno w relacji inwestor – generalny wykonawca jak również generalny wykonawca – podwykonawca.

Ba­da­nia sta­nu pol­skie­go wykonaw­stwa dro­go­we­go

Z ini­cja­ty­wy i przy współpracy Izby w latach 2003 – 2019 prowadzone były ba­da­nia sta­nu pol­skie­go wykonaw­stwa dro­go­we­go – „Ra­por­t o fir­mach dro­go­wych” sporządzany przez Firmę Arcata Partners – specjalizującą się w sporządzaniu analiz. Było to obszerne opracowanie o firmach drogowych w Polsce – sporządzane na podstawie analiz sprawozdań finansowych z kilkunastu lat oraz ankiet wśród firm drogowych i obejmowało wszystkie znaczące firmy branży.

Zespoły merytoryczne działające w OIGD

Wykorzystując wyspecjalizowaną wiedzę ekspercką i ogromne doświadczenie Członków Izby oraz dzięki współpracy z organami władzy publicznej i samorządowej oraz innymi instytucjami i organizacjami, aktywnie działamy w sprawach ważnych dla naszych Członków. Przedstawiciele firm członkowskich wypracowują rozwiązania służące usprawnieniu realizacji procesów inwestycyjnych, konsultują akty prawne i uczestniczą w wielu branżowych dyskusjach.
Platformą wymiany wiedzy i doświadczeń branżowych jest współpraca w ramach Zespołów merytorycznych.

W 2017 r. został powołany przy OIGD Zespołu ds. Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Celem prac Zespołu jest analiza obowiązujących aktów prawnych, Ogólnych Specyfikacji Technicznych, wytycznych Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad oraz innych obowiązujących dokumentów pod kątem ich aktualności, w odniesieniu do obecnych możliwości technicznych oraz stosowanych rozwiązań.

Pod koniec 2020 r., po podjęciu przez GDDKiA działań w celu wprowadzenia certyfikacji wykonawców robót infrastrukturalnych, Izba powołała Zespół ds. certyfikacji w celu wypracowania stanowiska w tym temacie.

W 2020 r. w Izbie powstał Zespołu ds. odpadów. Ogólnopolska Izba Gospodarcza Drogownictwa współpracuje w tym temacie z innymi organizacjami – Polskim Stowarzyszeniem Wykonawców Nawierzchni Asfaltowych i Polskim Związkiem Pracodawców Budownictwa. W 2020 Organizacje występowały w sprawie wykorzystania destruktu asfaltowego na drogach oraz wnioskowały o utratę statusu odpadu dla destruktu asfaltowego. W 2023 r. Organizacje w odpowiedzi na pismo Ministerstwa Rozwoju i Technologii przesłały wypracowaną wspólnie tabelę rodzajów odpadów i metod przetwarzania, do uwzględnienia w pracach nad projektem rozporządzenia na mocy art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.

W 2021 r. powołano przy OIGD Zespołu ds. utrzymania dróg. W 2023 r. Członkowie Zespołu ds. utrzymania wzięli udział w pracach powołanej w Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Grupy roboczej do spraw konsultacji rozwiązań dla wzorcowych umów na utrzymanie dróg. Obszary, które były przedmiotem spotkań to: – Waloryzacja – Gwarancje – Zakres prac – Prawo opcji – Doświadczenie Kadry – Sól drogowa – Limit za gotowość do zimowego utrzymania dróg – Limit na zarządzanie kontraktem.

Waloryzacja kontraktów inwestycyjnych i utrzymaniowych

W 2022 r., Izba podejmowała wspólnie z innymi organizacjami liczne działania zmierzające do zwiększenia limitu waloryzacji w nowo ogłaszanych przetargach do poziomu (+/-) 10 proc. oraz brała udział w przygotowaniu aneksów waloryzacyjnych. W 2023 r. kontynuowane były działania na rzecz zwiększenia limitu waloryzacji wobec skutków utrzymujących się na polskim rynku budowlanym wysokich cen materiałów i robocizny oraz kosztów finansowania, które doprowadziły do zmiany limitu poziomu waloryzacji z +/- 10 procent do +/-15 procent.

Zamówienia publiczne

W 2022 r. Izba brała udział w pracach grupy roboczej powołanej w UZP w zakresie opracowania praktycznych dokumentów rekomendujących konkretne rozwiązania oraz pomagające uczestnikom rynku w prowadzeniu postępowań o udzielenie zamówienia publicznego. W ciągu kilku miesięcy prac grupy, przedstawiciele organizacji branżowych wspólnie z przedstawicielami zamawiających pracowali nad stworzeniem zapisów waloryzacyjnych, które miałyby uniwersalny charakter dla rynku zamówień na roboty budowlane, a przy tym odpowiadałyby potrzebom zarówno publicznego zamawiającego, jak i zachęcały wykonawców do szerszego udziału w postępowaniach przetargowych.

Efektem działania grupy roboczej było opracowanie dotyczące klauzul waloryzacyjnych w sektorze budownictwa, które zostało zamieszczone w dniu 30 listopada 2022 r. na stronie internetowej Urzędu Zamówień Publicznych. Dokument ten prezentuje różne mechanizmy waloryzacji, co ma ułatwić konstruowanie klauzul waloryzacyjnych w projektowanych umowach w sprawie zamówienia publicznego. Zawarte w opracowaniu przykładowe klauzule, bazują na różnych mechanizmach i uwzględniają różną specyfikę i zakres prowadzonych prac budowlanych.

---

KALENDARIUM
Istotne wydarzenia w pigułce:

• 2023 r. udział przedstawicieli Izby w pracach Zespołu do spraw wypracowania kryteriów doboru nawierzchni oraz metodyki porównawczej, powołanego w Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad.

• 2023 r. udział Członków Zespołu ds. utrzymania w pracach powołanej w Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Grupy roboczej do spraw konsultacji rozwiązań dla wzorcowych umów na utrzymanie dróg.

• 2023 r. wypracowanie w ramach Zespołu ds. odpadów w drogownictwie przez 3 organizacje: Ogólnopolską Izbę Gospodarczą Drogownictwa, Polski Związek Pracodawców Budownictwa i Polskie Stowarzyszenie Wykonawców Nawierzchni Asfaltowych tabeli rodzajów odpadów i metod przetwarzania, do uwzględnienia w pracach nad projektem rozporządzenia na mocy art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.

• 2023 r. działania na rzecz zwiększenia limitu waloryzacji wobec skutków utrzymujących się na polskim rynku budowlanym wysokich cen materiałów i robocizny oraz kosztów finansowania, które doprowadziły do zmiany limitu poziomu waloryzacji z +/- 10 procent do +/-15 procent.

• 2022 r. doprowadzenie do uchwalenia Ustawy z dnia 7 października 2022 r. o zmianie niektórych ustaw w celu uproszczenia procedur administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców, w której znalazły się rozwiązania w zakresie waloryzacji wynagrodzeń wykonawców zamówień publicznych oraz zmiany w tym zakresie do Prawa zamówień publicznych.

• 2022 r. udział w pracach grupy roboczej powołanej w UZP w zakresie opracowania praktycznych dokumentów rekomendujących konkretne rozwiązania oraz pomagające uczestnikom rynku w prowadzeniu postępowań o udzielenie zamówienia publicznego.

• 2022 r. informowanie administracji publicznej o konieczności wprowadzenia zmian systemowych w formie specustawy w związku z wyjątkowo poważną sytuacją wykonawców zamówień publicznych w zakresie umów o roboty budowlane.

• 2022 r. powołanie przy OIGD Zespołu dot. kryzysu w branży na skutek wojny w Ukrainie, którego efektem prac było przygotowanie wzorów pism oraz syntetyczne opracowanie dotyczące instytucji prawnych, które mogą stanowić ewentualną podstawę zabezpieczenia interesów wykonawców w wystąpieniach do Zamawiającego w związku z trudnościami wynikającymi z wojny w Ukrainie.

• 2022 r. doprowadzenie, po licznych wystąpieniach wspólnie z innymi organizacjami, do zwiększenia limitu waloryzacji w nowo ogłaszanych przetargach do poziomu (+/-) 10 proc. oraz udział w przygotowaniu aneksów waloryzacyjnych

• 2021 r. doprowadzenie do wydania Rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie określenia szczegółowych warunków utraty statutu odpadów dla odpadów destruktu asfaltowego.

• 2021 r. powołanie przy OIGD Zespołu ds. destruktu asfaltowego.

• 2021 r. powołanie przy OIGD Zespołu ds. utrzymania dróg i komunikacji.

• 2021 r. doprowadzenie do wydania przez Ministerstwo Finansów objaśnień podatkowych dotyczących opodatkowania podatkiem od towarów i usług kontraktów drogowych typu utrzymaj standard i wywołaniowego.

• 2021r. udział w pracach Zespołu ds. certyfikacji wykonawców w zamówieniach publicznych oraz polityki zakupowej państwa działającym przy Ministrze Rozwoju i Technologii.

• 2020 r. powołanie przy OIGD Zespołu ds. certyfikacji.

• 2018 r. wsparcie firm członkowskich świadczących usługi utrzymania dróg dla GDDKiA przy rozwiązywaniu problemu stosowania dwóch stawek podatku VAT.

• 2018 r. działania na rzecz realnej waloryzacji kontraktów.

• 2017 r. powołanie przy OIGD Zespołu ds. Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego.

• 2016 r. udział w pracach Rady Ekspertów ds. działań mających na celu optymalizację procesu realizacji inwestycji drogowych działającej przy Ministrze Infrastruktury. Izba ma w Radzie 3 przedstawicieli.

• 2016 r. opracowanie „Białej Księgi Branży Drogowej” wspólnie z PSWNA, PIIB PZPB, Sekcją Krajową Drogownictwa NSZZ „Solidarność”, SIDiR, SITK RP, KLIR i PKD.

• 2016 udział w pracach Komitetu Sterującego i zespołów roboczych w Ministerstwie Infrastruktury i Budownictwa nad optymalizacją procesu realizacji inwestycji drogowych.

• 2015 r. podpisanie porozumienia o współpracy z Konwentem Dyrektorów Zarządów Dróg Wojewódzkich.

• 2015 r. opracowanie „Zbioru dobrych praktyk oraz wzorcowych klauzul w umowach podwykonawczych o roboty budowlane dotyczących obiektu liniowego”.

• 2013 r. powołanie Zespołów Roboczych złożonych z przedstawicieli 4 organizacji branżowych (OIGD, SIDiR, ZPBUI, PZPB) i GDDKiA do prac nad wzorcowymi umowami w czterech obszarach: projektowanie, nadzór, roboty budowlane, utrzymaj standard.

• 2011 r. wypracowanie wspólnie z GDDKiA wzorcowych warunków kontraktowych dla realizacji kontraktów drogowych.

• 2010 r. powołanie zespołów ds. bezpieczeństwa ruchu drogowego i zamówień publicznych.

• 2006 r. przyjęcie Kodeksu Etyki Członków OIGD.

• 2005 r. pierwsze Mistrzostwa Polski Drogowców w Narciarstwie Alpejskim i Strzelectwie.

• 2003 r. doprowadzenie do przywrócenia uprawnień budowlanych w specjalności drogi i mosty.

• 2002 r. opracowanie na zlecenie Ministerstwa Edukacji Narodowej podstaw programowych i programów nauczania dla zawodów: technik drogownictwa i operator maszyn i urządzeń drogowych.

• 2000 r. powołanie Zarządu OIGD.

• 1998 r. połączenie OIGD z Sekcją Drogową Izby Gospodarczej Transportu Lądowego.

• 1997 r. opracowanie na zlecenie Ministerstwa Przekształceń Własnościowych wspólnie z Instytutem Badawczym Dróg i Mostów pierwszego raportu o branży drogowo-mostowej i surowcach skalnych dla drogownictwa.

• 1996 r. uczestnictwo w pracach nad zapewnieniem finansowania drogownictwa z akcyzy od paliw silnikowych.

• 1995 r. doprowadzenie do nowelizacji prawa umożliwiającego uwłaszczenie się nowopowstałych firm drogowych na przejętym majątku.

• 1994 r. uczestnictwo w pracach nad pierwszą ustawą o zamówieniach publicznych.

fot.iStock
Przeczytaj również: OIGD – poznaj historię oraz szczegóły działalności