Wybrane praktyczne problemy zarządzania odkrywkową eksploatacją złóż kopalin. Najważniejsze problemy planowania i projektowania, przygotowania, realizacji oraz monitorowania procesów w górnictwie odkrywkowym

Zarządzanie bezpieczeństwem procesów odkrywkowej eksploatacji złóż

W praktyce procesom odkrywkowej eksploatacji złóż zawsze towarzyszy ryzyko:

• nieosiągania celów gospodarczych działalności,
• zagrożeń bezpieczeństwa osób przebywających w zakładzie górniczym,
• strat w majątku produkcyjnym,
• szkód w otoczeniu kopalni, tj. w środowisku naturalnym w infrastrukturze gospodarczej powierzchni, wskutek materializacji zagrożeń energomechanicznych i naturalnych – generowanych obiektywnymi czynnikami zewnętrznymi i wewnętrznymi.

Źródłami ryzyka są nierzadko błędy i niedoskonałości w zarządzaniu procesem eksploatacji i w postępowaniu z zagrożeniami. Obiektywnymi przyczynami zagrożeń naturalnych mogą być:

• niedoskonałości rozpoznania i udokumentowania warunków geologicznych (cech geologiczno-inżynierskich złoża, warunków hydrogeologicznych) i warunków geotechnicznych spowodowanych wcześniejszą ingerencją w górotwór,
• nieprzewidywalność warunków pogodowych, zwłaszcza występowanie ekstremalnych opadów atmosferycznych, temperatur powietrza czy też wiatrów oraz burzowych wyładowań atmosferycznych,
• stany powodziowe w otoczeniu zakładu górniczego,
• rzadziej naturalne wstrząsy sejsmiczne.

Nie oznacza to jednak, że wobec takich warunków naturalnych górnictwo odkrywkowe jest bezradne. Prawidłowa profilaktyka oraz kompleksowe, zintegrowane i systematyczne podejście do zarządzania procesem wydobycia [11, 12] mogą skutecznie przeciwdziałać generowaniu groźnych sytuacji w ruchu zakładu górniczego, także tych krytycznych, generowanych zagrożeniami naturalnymi.