Nowe standardy badań CPTU – wyższa jakość ale i koszty
Pomijając faktyczne odstępstwo rzeczywistej od rejestrowanej podczas badania głębokości testu, w przypadku tak znacznych odchyleń dochodzi jeszcze kwestia adekwatności pomiarów prowadzonych w kierunku odbiegającym od pionowego i różnego od założonego układu składowych stanu naprężenia podczas penetracji. Warto podkreślić, że wg standardu ISO uwzględnienie odchylenia od pionu jest obowiązkowym elementem korekty głębokości penetracji, o czym, podobnie jak i częstej wymianie filtrów w układzie pomiaru ciśnienia wody w porach gruntu, często się w praktyce zapomina.
Podsumowanie
Wprowadzenie nowego standardu zostało przyjęte z mieszanymi uczuciami. Producenci zwracają uwagę na znaczny wzrost kosztów produkcji penetrometrów, wykonawcy na wzrost kosztów użytkowania (kalibracja, częsta wymiana zużytych elementów). Przyjęte zmiany są jednak krokiem we właściwym kierunku, podniesienia wiarygodności uzyskiwanych rezultatów (szczególnie gdy porównujemy wyniki uzyskiwane przez różnych wykonawców, różnym sprzętem).
Wykonanie sondowania statycznego zgodnie z nowym standardem będzie wyraźnie droższe. Oczywiście, jak zawsze w podobnych przypadkach, pojawi się pokusa aby wykonywać badania CPTU tanio, wyeksploatowanymi urządzeniami i interpretować je przez osoby bez należytego doświadczenia i wiedzy. Inwestorzy i projektanci zamawiający badania CPTU, muszą mieć jednak świadomość, że współcześnie nie można uzyskać odpowiedniej jakości wyników, kierując się jedynie kryterium ceny przy wyborze wykonawcy badań.
W związku z nową hierarchią jakości wykonywania badań CPTU, w przypadku większości gruntów występujących na obszarze Polski, badanie kategorii B jest badaniem o wystarczającej jakości. Jednocześnie zleceniodawcy muszą zdawać sobie sprawę, że w przypadku oczekiwania wyników badania w kategorii A, koszt rozpoznania podłoża będzie wyraźnie wyższy.
Piśmiennictwo
1. Robertson P.K.: The James K. Mitchell Lecture: Interpretation of in-situ tests—some insights. “Geotechnical and Geophysical Site Characterization 4 – Coutinho & Mayne” 2012, s. 3-24.
2. Wierzbicki J.: Sondowania statyczne CPT/CPTU. W: „Badanie podłoża budowli. Metody polowe” Tarnawski Marek (red.) Warszawa 2020.
3. Młynarek Z., Wierzbicki J.: Reprezentatywna wartość parametru geotechnicznego z badań in situ i jej wykorzystanie do konstrukcji modeli geotechnicznych. „Inżynieria Morska i Geotechnika” 36(3)/ 2015, s. 166-176.
4. Gauer P., Lunne T., Młynarek Z., Wołyński W., Kroll M.: Quality of CPTU – statistical analyses of CPTU data from Onsoy. NGI,Report No 20001099, Oslo 2002.
5. Majer E. i inni: GDDKiA. Wytyczne Wykonywania Badań Podłoża Gruntowego Na Potrzeby Budownictwa Drogowego. Warszawa 2019.
6. Lunne T., Robertson P.K., Powell J.: Cone penetration testing in geotechnical practice. “E&FN Spon” London, 1997.
7. ISSMFE TC 16.: Report of the ISSMFE Technical Committee on Penetration Testing of Soils – TC 16, with Reference Test Procedures for: CPT – SPT – DP – WST. (Red.: U. Bergdahl), Swedish Geotechnical Institute, “SGI. Information” 7/1989.
8. Robertson P.K., Cabal K.L.: Guide to Cone Penetration Testing. California, 2012.
9. PN-EN ISO 22476-1: Geotechnical investigation and testing – Field testing. Part 1: Electrical cone and piezocone penetration test. 2012.
10. ISO 22476-1: Geotechnical investigation and testing – Field testing. Part 1: Electrical cone and piezocone penetration test. 2022.
11. Boylan, N., Mathijssen, FAJM., Long, M., Molenkamp, F.: Accuracy of Piezocone Testing in Organic Soils., W: 11th Baltic Sea Geotechnical Conference, Z. Młynarek (red.). Polish Committee on Geotechnics & Gdansk University of Technology 2012, s. 367-375.
12. Lunne T.: Quality control of CPTU data. Seminarium w Instytucie Geologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (niepublikowane), Poznań 2023.
13. Kroft M.: CPT/CPTU – Course CPT/CPTU – Course: Covered in Day 1. „GeoDelft”, 2013.
Przeczytaj również: SICONOFLOOR ROADWAY – specjalistyczny system do wykonywania izolacjo-nawierzchni mostów
