II Kongres Surowcowy

3-6 listopada 2 025 r. w Krynicy-Zdroju odbył się II Kongres Surowcowy, zorganizowany wspólnie przez Pracownię Polityki Surowcowej IGSMiE PAN oraz Państwowy Instytut Geologiczny –PIB. Wydarzenie połączyło tradycję dwóch uznanych cykli konferencyjnych: XXXIV „Aktualia i perspektywy gospodarki surowcami mineralnymi” oraz VI „Złoża kopalin – aktualne problemy prac poszukiwawczych, badawczych i dokumentacyjnych”.

II Kongres Surowcowy został objęty patronatem Ministra Klimatu i Środowiska, Ministra Przemysłu, Ministra Aktywów Państwowych oraz Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego. Patronat medialny objęły czasopisma: „Kruszywa”, „Kierunek Surowce”, „Przegląd Geologiczny” i „Węgiel Brunatny” oraz portale drogowo-mostowy.pl i kieruneksurowce.pl. Sponsorami Strategicznymi były KGHM Polska Miedź SA, PGE Ekoserwis SA oraz ORLEN SA. Ponadto Sponsorami były: firma Knauf będąca właścicielem marki Knauf w Polsce, firma GEMINUS Sp. z o.o. i WASTES SERVICE GROUP, natomiast Partnerem Kongresu było Uzdrowisko Krynica-Żegiestów SA.

Łącznie w trakcie obrad Kongresu zaprezentowano 56 referatów i 34 postery. Materiały konferencyjne dostępne są na stronie internetowej Kongresu: https://www.aktualia.com.pl/pliki/XXXIV_Konferencja-Aktualia_2025_streszczenia.pdf oraz w numerze specjalnym Przeglądu Geologicznego: https://www.pgi.gov.pl/oferta-inst/wydawnictwa/czasopisma/przeglad-geologiczny/16622-przeglad-geologiczny-2025-10-tom-73.html

W II Kongresie Surowcowym wzięło udział niemal 220 osób. Uczestnicy reprezentowali zarówno jednostki badawcze i naukowe, jak i urzędy administracji państwowej, a także przedsiębiorstwa górnicze, firmy doradcze i kancelarie prawne. Wśród uczestników obecni byli przedstawiciele Ministerstwa Klimatu i Środowiska, Ministerstwa Przemysłu, Wyższego Urzędu Górniczego oraz Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego. Licznie reprezentowane były przedsiębiorstwa z branży górniczej, w tym m.in.: ORLEN SA, KGHM Polska Miedź SA, Polska Grupa Górnicza SA PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna SA, Górażdże Kruszywa Sp. z o.o., Strzeblowskie Kopalnie Surowców Mineralnych Sp. z o.o., Lhoist Bukowa Sp. z o.o., Cementownia Warta SA, Holcim Kruszywa Sp. z o.o., Surmin-Kaolin SA, KOSD SA w Niemodlinie, Kopalnie Porfiru i Diabazu Sp. z o.o., Kopalnia Wapienia Czatkowice Sp. z o.o., KiZPPS Osiecznica Sp. z o.o., Kopalnia Soli Kłodawa SA, Polska Siarka Sp. z o.o., Kopalnia Siarki Basznia II, Uzdrowisko Krynica-Żegiestów SA; firmy poszukiwawcze, w tym m.in. Interoceanmetal Joint Organization, Mozów Copper Sp. z o.o., Rathdowney Polska Sp. z o.o., Kompania Górnicza Amarante Sp. z o.o. PROXIS Sp. z o.o., oraz firmy surowcowe, m. in. PGE Ekoserwis SA, Knauf Bełchatów Sp. z o.o., ZGH Bolesław SA, Elemental Battery Metals Sp. z o.o., Geminus Sp. z o.o., Wastes Service Group Sp. z o.o. Sp. k., LUMA Holding, CERADBUD Sp.j., SIGMA BP Sp. z o.o., KGHM Metraco SA, HPC Polska SA i MEWO SA. Przedstawicielami jednostek badawczych i naukowych byli m.in. pracownicy Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN w Krakowie, Państwowego Instytutu Geologicznego – Państwowego Instytutu Badawczego, Akademii Górniczo-Hutniczej, Politechniki Krakowskiej, Politechniki Wrocławskiej, Uniwersytetu Śląskiego, Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie, KGHM Cuprum Sp. z o.o., Centrum Badań Jakości Sp. z o.o. i OBRGSCh CHEMKOP Sp. z o.o.

Wśród uczestników II Kongresu Surowcowego znalazło się kilku gości z zagranicy, w tym Ambasador Rwandy w Polsce, przedstawicielka Rwanda Mines, Petroleum and Gas Board (RMB) oraz przedstawiciele Czech Geological Survey.

Pierwszy dzień kongresu rozpoczął się rejestracją uczestników, po której nastąpiło uroczyste otwarcie z udziałem Głównego Geologa Kraju prof. Krzysztofa Galosa oraz Ambasadora Rwandy w Polsce Anastase Shyaka. W sesji otwierającej odbył się publiczny wywiad z prof. Galosem. Po południu obrady skoncentrowały się na kwestiach legislacyjnych i organizacyjnych związanych z prawem geologicznym i górniczym, klimatem inwestycyjnym w Polsce oraz instrumentami prawnymi gospodarowania wnętrzem ziemi. Poruszono również problematykę podwójnego dokumentowania złóż. Drugi dzień obrad zdominowały tematy dotyczące surowców krytycznych i metali strategicznych. Sesja prowadzona pod patronatem KGHM Polska Miedź SA skupiła się na bilansie krajowych zasobów miedzi, projektach głębokomorskiej eksploracji, przyszłości rud metali w Polsce oraz perspektywach wykorzystania modeli 3D w dokumentowaniu złóż. W kolejnych wystąpieniach dużo miejsca poświęcono gospodarce o obiegu zamkniętym, urban mining, odzyskowi metali z odpadów oraz roli odpadów przemysłowych jako potencjalnego źródła surowców strategicznych. Po południu dyskutowano nad krajową implementacją europejskiego Critical Raw Materials Act, analizując zarówno ujęcie legislacyjne, jak i stan gospodarki surowcami krytycznymi w Polsce. W dalszej części dnia pojawiły się wystąpienia poświęcone geologii Afryki, polskim inwestycjom surowcowym w Rwandzie, międzynarodowym umowom surowcowym oraz światowym kierunkom rozwoju branży górniczej. Wieczorem uczestnicy spotkali się na kolacji regionalnej. Kolejny dzień konferencji rozpoczęto sesją dotyczącą wydobycia i dokumentowania kruszyw naturalnych, w tym problemów eksploatacji piasków i żwirów, potencjału złóż w kontekście dużych inwestycji infrastrukturalnych oraz metod rozpoznawania zasobów na dnie Morza Bałtyckiego. Zaprezentowano również wyniki badań nad wykorzystaniem krajowych odmian kredy i surowców ilastych. Po sesji posterowej, która przyciągnęła dużą uwagę uczestników, obrady skupiły się na najnowszych projektach poszukiwawczych dotyczących surowców krytycznych. Przedstawiono wyniki badań prowadzonych zarówno w Polsce, jak i za granicą, m.in. w Mongolii, oraz omówiono krajowe perspektywy występowania fluorytów, metali krytycznych i formacji metalogenicznych. Ostatniego dnia kongresu dominowały tematy związane z bezpieczeństwem surowcowym państwa, transformacją energetyczną oraz nowoczesnymi technologiami. Wystąpienia dotyczyły m.in.: wykorzystania sztucznej inteligencji w dokumentowaniu złóż, przyszłości krajowych źródeł gipsu, roli surowców mineralnych w systemie obronnym Polski, prawnych uwarunkowań rozwoju technologii CCS oraz wyzwań związanych z informacją geologiczną w Australii. W końcowej sesji omówiono zagospodarowanie terenów pogórniczych, zastosowanie badań geofizycznych w miejskich systemach magazynowania energii oraz potencjał występowania naturalnego wodoru w Polsce. Po oficjalnym zakończeniu i podsumowaniu obrad uczestnicy spotkali się na wspólnym obiedzie zamykającym wydarzenie. Ważnym elementem kongresu była obszerna sesja posterowa, która zaprezentowała aktualne kierunki badań nad surowcami mineralnymi. Przedstawiono prace poświęcone surowcom krytycznym takim jak skand, niob, tantal, hafn czy metale z grupy platynowców, a także analizom złóż Cu-Ag, grafitu czy wybranych surowców skalnych. Posterom towarzyszyły także zagadnienia związane z gospodarką o obiegu zamkniętym, innowacyjnymi metodami eksploracji, geotermią, zagospodarowaniem terenów pogórniczych i wykorzystaniem danych geologicznych. Różnorodność prezentowanych badań podkreśliła szeroki zakres rozwoju polskiej geologii i znaczenie surowców mineralnych w przyszłych procesach gospodarczych.

II Kongres Surowcowy miał na celu stworzenie uczestnikom wywodzącym się z różnych środowisk rządowych i samorządowych, akademickich i gospodarczych forum wymiany poglądów i doświadczeń, owocujących interesującymi przemyśleniami i wnioskami prowadzącymi do korzystnych rozwiązań w sferze gospodarki surowcowej kraju. W przekonaniu organizatorów tegorocznego wydarzenia cel ten został osiągnięty.

W imieniu Organizatorów już teraz zapraszamy na kolejną, Jubileuszową, XXXV edycję Konferencji Aktualia i perspektywy gospodarki surowcami mineralnymi, która odbędzie się w listopadzie 2026 r.