Hubert Losik: Obecnie kruszywa z recyklingu dorównują wymaganiom jakościowym swoim naturalnym odpowiednikom
Hubert Losik, Kierownik Jakości i Rozwoju Recyklingu Materiałów Budowlanych Geocycle Polska Sp. z o.o. (Grupa Holcim), w rozmowie z redakcją portalu Drogowo-Mostowy.pl przedstawia aktualny udział kruszyw z recyklingu w polskim rynku, działania Holcim Polska w zakresie rozwoju marki ECOSource oraz kluczowe warunki niezbędne do skalowania produkcji i zwiększenia popytu na kruszywa z recyklingu w budownictwie i infrastrukturze.
Jakie są dotychczasowe wolumeny produkcji kruszyw recyklingowych w Polsce i jaki procent całkowitej produkcji kruszyw to stanowi?
Hubert Losik: Zgodnie z szacunkami ekspertów Polskiego Związku Producentów Kruszyw oraz Akademii Górniczo-Hutniczej, udział kruszyw z recyklingu w Polsce wynosi obecnie ok. 2,5–5,0% całkowitego zużycia kruszyw. Poziom ten pozostaje poniżej średniej europejskiej, co jednocześnie wskazuje na istotny, wciąż niewykorzystany potencjał rozwoju tego segmentu rynku.
Właśnie w tej perspektywie dostrzegamy realną szansę na stopniowe wypełnianie luki rynkowej oraz efektywniejsze zagospodarowanie strumieni odpadów budowlanych i rozbiórkowych. W odpowiedzi na ten potencjał w 2025 roku Holcim Polska uruchomił nowe zakłady recyklingu odpadów rozbiórkowych w Poznaniu i Krakowie.
Dzięki tym inwestycjom w minionym roku wyprodukowaliśmy około 40 tys. ton kruszyw z recyklingu, obejmujących przede wszystkim frakcje przeznaczone do produkcji mieszanek betonowych oraz mieszanek o ciągłym uziarnieniu. Stanowi to ważny krok w kierunku systematycznego zwiększania skali produkcji i dalszego rozwoju rynku kruszyw recyklingowych w Polsce.
W swojej strategii zakładacie wprowadzenie na rynek 1 mln ton kruszyw z recyklingu do 2030 roku. Jak daleko jesteście w realizacji tego celu i jakie główne wyzwania napotykacie?
Hubert Losik: Cel wprowadzenia na rynek 1 mln ton kruszyw z recyklingu do 2030 roku traktujemy jako strategiczne i długofalowe zobowiązanie. Jest to ambitne założenie, jednak jego realizacja postępuje w sposób konsekwentny. Z roku na rok systematycznie zwiększamy wolumen produkcji i sprzedaży kruszyw z recyklingu, stopniowo przybliżając się do wyznaczonego poziomu. Równolegle inwestujemy w rozwój innowacyjnych rozwiązań i technologii, które pozwalają na coraz szersze i bardziej efektywne wykorzystanie odpadów budowlanych w obiegu zamkniętym.
Istotnym elementem tej strategii jest wprowadzenie kruszyw z recyklingu pod rozpoznawalną i wiarygodną marką, taką jak ECOSource. Budowanie zaufania do tych materiałów oraz konsekwentne podkreślanie ich jakości i powtarzalnych parametrów technicznych ma kluczowe znaczenie dla zmiany postrzegania kruszyw z recyklingu i odejścia od ich stereotypowego traktowania wyłącznie jako alternatywy kosztowej.
Jednocześnie dalsze skalowanie rynku wiąże się z określonymi wyzwaniami. Do najważniejszych należą potrzeba spójnych i przewidywalnych ram regulacyjnych, dalszy rozwój technologii recyklingu oraz stopniowy wzrost stabilnego popytu rynkowego. Osiągnięcie celu na poziomie 1 mln ton wymaga więc synergii działań po stronie regulacyjnej, technologicznej i rynkowej, w której zaangażowani są wszyscy uczestnicy łańcucha wartości.
Branża kruszyw potrzebuje jasnych, długoterminowych regulacji dotyczących eksploatacji złóż, transportu i recyklingu. Dlatego apelujemy o uproszczenie procedur administracyjnych i eliminację barier prawnych, które utrudniają inwestycje. W obszarze kruszyw postulujemy przede wszystkim wprowadzenie Zielonych Zamówień Publicznych promujących rozwiązania niskoemisyjne i rozwój recyklingu materiałów budowlanych, wdrożenie programów pilotażowych wykorzystujących kruszywa z recyklingu oraz stworzenie stabilnych ram regulacyjnych dla gospodarki kruszywami, w tym ułatwienie certyfikacji i stosowania w budownictwie.
Jak Holcim zapewnia, że kruszywa ECOSource spełniają wymagania techniczne (np. CBR, czystość,siarczany)? Jak często prowadzone są testy jakości?
Hubert Losik: Zapewnienie zgodności kruszyw ECOSource z wymaganiami technicznymi opiera się na kompleksowym i systematycznym podejściu do kontroli jakości na każdym etapie procesu produkcyjnego. Wszystkie produkty z recyklingu poddawane są rygorystycznym badaniom, obejmującym m.in. ocenę czystości materiału, zawartość zanieczyszczeń, obecność siarczanów w przypadku kruszyw do betonu oraz parametry nośności, w tym wskaźnik CBR dla podbudów drogowych.
Kluczowym elementem tego systemu jest Zakładowa Kontrola Produkcji (ZKP), realizowana w sposób ciągły i zgodny z obowiązującymi normami oraz przepisami. W praktyce częstotliwość prowadzonych badań nie tylko spełnia wymagania formalne, ale w wielu obszarach je przewyższa, co pozwala na utrzymanie stabilnych i powtarzalnych parametrów technicznych kruszyw ECOSource.
Dodatkowo wysokie standardy jakościowe nie ograniczają się wyłącznie do etapu produkcji. Analogiczne wymagania w zakresie kontroli jakości i ograniczania zanieczyszczeń stosowane są również wobec dostawców surowca, w tym gruzu betonowego pozyskiwanego z rynku. Takie podejście zapewnia pełną kontrolę nad jakością materiału wejściowego i przekłada się na wysoką niezawodność gotowego produktu.
W broszurze ECOSource podajecie, że gęstość objętościowa jest niższa o ponad 20% w porównaniu z kruszywami naturalnymi. Jak to wpływa na projektowanie konstrukcji drogowych lub betonowych (np. obliczenia nośności, objętości)?
Hubert Losik: Niższa gęstość objętościowa kruszyw z recyklingu (RA) ma istotny i jednocześnie korzystny wpływ na projektowanie oraz realizację inwestycji, w szczególności w obszarze infrastruktury drogowej. Dla lepszego zobrazowania warto odwołać się do aspektów logistycznych: w transporcie drogowym ładowność pojazdów jest ograniczona przepisami dotyczącymi dopuszczalnej masy całkowitej, dlatego niższa gęstość materiału pozwala na przewiezienie większej objętości kruszywa (wyrażonej w m³) w ramach tego samego limitu wagowego.
W praktyce oznacza to mniejszą liczbę kursów potrzebnych do dostarczenia tej samej ilości materiału na plac budowy, co bezpośrednio przekłada się na redukcję kosztów transportu, niższe zużycie paliwa oraz ograniczenie emisji CO₂. Z tego względu niższa gęstość objętościowa stanowi nie tylko parametr techniczny, lecz także istotny element optymalizacji ekonomicznej i środowiskowej, wpływający na zmniejszenie śladu węglowego całej inwestycji.
Z perspektywy projektowej lżejszy materiał oznacza również mniejsze obciążenia przekazywane na podłoże. Przekłada się to na ograniczenie obciążeń pionowych, potencjalnie mniejsze osiadania oraz możliwość projektowania lżejszych konstrukcji betonowych. Ma to szczególne znaczenie w warunkach trudnych gruntów, gdzie redukcja masy konstrukcji jest istotnym czynnikiem poprawiającym bezpieczeństwo i trwałość rozwiązań inżynierskich.
Jak monitorujecie możliwe zanieczyszczenia w kruszywach z recyklingu (np. metale, szkło, inne substancje)? Jakie są procedury segregacji odpadów przed produkcją ECOSource?
Hubert Losik: Proces kontroli jakości kruszyw z recyklingu opiera się na precyzyjnie zdefiniowanych zasadach dotyczących zarówno doboru surowca, jak i jego przygotowania do dalszego przetwarzania. Koncentrujemy się na pozyskiwaniu gruzu betonowego oraz ceglano-betonowego, który stanowi najbardziej jednorodny i przewidywalny materiał wsadowy.
Każde nowe źródło dostaw jest poddawane wstępnej weryfikacji jakościowej, obejmującej badania kontrolne surowca przed dopuszczeniem go do produkcji ECOSource. Równolegle stosujemy własną, wewnętrzną kartę wymagań jakościowych dla odpadów rozbiórkowych, która precyzuje dopuszczalne parametry materiału oraz zasady jego segregacji.
Takie podejście pozwala na skuteczne ograniczenie obecności niepożądanych zanieczyszczeń w gotowym produkcie, w szczególności elementów takich jak folie, tworzywa sztuczne czy drewno, oraz zapewnia stabilność parametrów technicznych kruszyw z recyklingu.
Czy kruszywa ECOSource są dopuszczone do stosowania w certyfikowanych projektach (np. BREEAM, LEED)? Jakie są ich typowe zastosowania (drogi, beton, podsypki)?
Hubert Losik: Kruszywo z recyklingu jest dopuszczone, a nawet rekomendowane w projektach realizowanych w systemach certyfikacji środowiskowej LEED (Leadership in Energy and Environmental Design) i BREEAM (Building Research Establishment Environmental Assessment Method). Użycie kruszyw z recyklingu jest kluczowym elementem strategii projektów zrównoważonego budownictwa i może pomóc w zdobyciu cennych punktów w obu systemach. Dlatego też kruszywa te stanowią strategiczny wybór, który pozwala projektowi na realizację celów zrównoważonego rozwoju, redukcję wpływu środowiskowego i zdobycie punktów certyfikacyjnych. Zawsze jednak należy upewnić się, że konkretne kruszywo posiada niezbędne certyfikaty jakości i spełnia normy techniczne danego projektu.
Jak oceniacie ryzyko, że popyt na kruszywa z recyklingu nie będzie wystarczający, by uzasadnić inwestycje w recykling? Jakie są plany na zwiększenie popytu?
Hubert Losik: Jednym z istotnych czynników wpływających na tempo rozwoju rynku kruszyw z recyklingu pozostaje silna pozycja kruszyw naturalnych. Są one powszechnie dostępne oraz dobrze zakorzenione w praktyce rynkowej, co sprawia, że dla wielu uczestników rynku stanowią rozwiązanie sprawdzone i postrzegane jako przewidywalne pod względem parametrów technicznych i trwałości. Warte podkreślenia jest to, że obecnie kruszywa z recyklingu dorównują wymaganiom jakościowym swoim naturalnym odpowiednikom. Dodatkowym wyzwaniem pozostaje ograniczony poziom upowszechnionej wiedzy oraz doświadczenia projektowego i wykonawczego w zakresie stosowania kruszyw z recyklingu w najbardziej wymagających zastosowaniach konstrukcyjnych. W praktyce przekłada się to na ostrożne podejście części inżynierów i wykonawców, którzy preferują rozwiązania dobrze znane i szeroko zweryfikowane rynkowo. Równocześnie rynek funkcjonuje w warunkach braku systemowych bodźców regulacyjnych. W sytuacji, gdy wymogi dotyczące wykorzystania kruszyw z recyklingu nie są jednoznacznie ujęte w dokumentacji przetargowej, zwłaszcza w projektach infrastrukturalnych, decyzje o ich zastosowaniu mają charakter fakultatywny, co wpływa na zmienność i ograniczoną przewidywalność popytu.
Aby w sposób odpowiedzialny ograniczać wskazane ryzyka oraz tworzyć racjonalne uzasadnienie dla dalszych inwestycji, niezbędne jest przyjęcie spójnej, wielowymiarowej strategii ukierunkowanej na stopniowe budowanie popytu oraz zwiększenie stabilności rynku.
Istotną rolę odgrywa w tym zakresie współpraca z sektorem publicznym. Może ona obejmować rozwój i upowszechnianie mechanizmów Zielonych Zamówień Publicznych w postępowaniach dotyczących infrastruktury, aktualizację wymagań technicznych stosowanych przez instytucje takie jak GDDKiA czy PKP, a także realizację dużych projektów pilotażowych o charakterze publicznym. Tego typu inwestycje pozwalają w praktyce potwierdzić trwałość i efektywność kruszyw z recyklingu w zastosowaniach o dużej skali i wysokich wymaganiach technicznych.
Równolegle ważnym obszarem jest współpraca z sektorem deweloperskim, szczególnie w budownictwie kubaturowym, gdzie coraz większe znaczenie mają aspekty środowiskowe i cele certyfikacyjne. Wykorzystanie kruszyw z recyklingu może być skutecznie wspierane poprzez systemy certyfikacji takie jak LEED czy BREEAM, analizy cyklu życia LCA, a także wdrażanie wewnętrznych standardów korporacyjnych zakładających minimalny udział materiałów z recyklingu w realizowanych projektach.
Uzupełnieniem tych działań powinny być konsekwentne inicjatywy po stronie dostawców, ukierunkowane na zapewnienie stabilnej i powtarzalnej jakości produktów. Obejmuje to rozwój systemów certyfikacji, takich jak ECOSource, gwarantujących określone parametry techniczne, a także szeroko zakrojone działania edukacyjne. Szkolenia, wsparcie techniczne dla projektantów i wykonawców oraz transparentne udostępnianie wyników badań pozwalają stopniowo budować zaufanie, porządkować wiedzę rynkową i wspierać świadome, odpowiedzialne stosowanie kruszyw z recyklingu.
ECOSource – kruszywa z recyklingu
ECOSource od Holcim to nowa jakość materiałów stosowanych w projektach inwestycyjnych. Dzięki zastosowaniu kruszyw z recyklingu betonu obniżasz koszty, redukujesz ilość materiału. Tym samym zwiększasz swoją efektywność, redukujesz emisje związane z budową oraz transportem dostarczanego kruszywa oraz przyczyniasz się do minimalizacji zużycia zasobów naturalnych.
Przeczytaj również: Krystian Foik: Sito ma być trwałe i proste w wymianie
