Rynek drogowo-mostowy a sytuacja społeczno-gospodarcza i polityczna – perspektywy
Krzysztof Rusiecki
prezes Mostostal Kielce SA, wiceprezes PIKS

Wybuch wojny w Ukrainie wywarł ogromny wpływ na sytuację w budownictwie oraz na działalność firm budowlanych w Polsce. Już cały ubiegły rok mierzyliśmy się z problemami związanymi z niedoborami siły roboczej i stale rosnącymi kosztami pracowniczymi. Natomiast agresja Rosji na Ukrainę spowodowała natychmiastowe zerwanie łańcucha dostaw, szczególnie dotkliwe dla firm opierających produkcję na wyrobach stalowych. Z dnia na dzień dystrybutorzy stali zaprzestali ofertowania i sprzedaży materiałów hutniczych. W tym stali zbrojeniowej, bez której prowadzenie inwestycji budowlanych jest przecież niemożliwe. Przez cały pierwszy miesiąc wojny nie byliśmy w stanie przygotować żadnej oferty i przystąpić do nowych przetargów. Nikt nie wiedział, kiedy dostawy materiałów budowlanych zostaną wznowione i w jakich cenach. Dodatkowo nasiliły się rezygnacje z pracy brygad ukraińskich powracających bronić ojczyzny, co spowolniło, a czasem i uniemożliwiło kontynuowanie pracy na placu budowy. Wiele inwestycji zostało wręcz przerwanych i coraz powszechniejsze jest zrywanie istniejących kontraktów lub odstąpienie od podpisania wygranych przetargów. Wykonawcy kalkulują, czy zapłacenie kar lub utrata wadium nie jest tańszym rozwiązaniem niż realizacja projektu.
Niestety sytuacja w polskim budownictwie na rynku drogowo-mostowym jest bardzo niekorzystna dla wykonawców. W dalszym ciągu nadal nie są traktowani przez inwestorów po partnersku. Zapisy umów przedłożonych do akceptacji już na etapie przetargu są bardzo restrykcyjne, jednostronne. A przede wszystkim zrzucające odpowiedzialność oraz wszelkie ryzyka na wykonawcę. Klauzule waloryzacyjne pojawiają się sporadycznie, a skorzystanie z nich to już naprawdę ewenement. Dlatego oczekujemy, że w dobie istniejącego kryzysu rząd podejmie systemowe rozwiązania, które pozwolą na kontynuację zadań inwestycyjnych zarówno z uwzględnieniem waloryzacji na prostszych i jasnych zasadach, jak również umożliwi dostosowanie harmonogramu prac do realnych możliwości firmy. Ogromnym zagrożeniem będą także zatory finansowe. Planowane nowe inwestycje finansowane z programu Nowy Ład zakładają, że główny ciężar finansowania prac spocznie na wykonawcach. Inwestor, wg przygotowanych wzorów umów, zamierza zapłacić dopiero po skończeniu zadania lub maksimum dwoma fakturami dla inwestycji długoterminowych. Skąd zatem czerpać pieniądze, skoro branża budowlana postrzegana jest dla instytucji finansowych jako branża wysokiego ryzyka?
Domyślam się, że w najbliższym czasie nasilą się problemy z dostępnością instrumentów finansowych takich jak: kredyty, gwarancje czy leasingi. W tym obszarze zatem potrzebujemy również interwencji i wsparcia rządowego. To tylko główne kwestie utrudniające prace. Kolejne to: deficyt pracowników, hiperinflacja i rosnące oczekiwania płacowe ludzi. Gwałtownie wzrosły koszty transportu i najem sprzętu budowlanego. Wciąż nie wiadomo, czy otworzą się nowe rynki pozyskiwania potrzebnych surowców, materiałów i komponentów. Dlatego czeka nas ciężki czas. Inwestycje drogowo-mostowe będą, ale proces inwestycyjny już nie będzie taki prosty. Trzeba szukać nowych środków, aby dofinansować kosztorysy inwestorskie oraz nowych płaszczyzn współpracy pomiędzy inwestorem a wykonawcą. Wykonawca musi być wreszcie traktowany jak partner, bo upadek firm budowlanych mógłby w konsekwencji doprowadzić do zapaści budownictwa.
Podejrzyj w nowej zakładce(otworzy się w nowej karcie)
Przeczytaj również: COVID-19 wpłynął na wyniki leasingu
Mogą zainteresować Cię również
Wywiady
Marcin Lewandowski: Najlepsi inżynierowie lubią najcięższe wyzwania
Która realizacja drogowa była dla Pana największym wyzwaniem zawodowym? Marcin Lewandowski: Ze względu na trudność i złożoność geotechniczną była to budowa południowej obwodnicy Gdańska. Zmienność geologii na Żuławach jest taka, że właściwie co każde półtora metra mamy zupełnie inne parametry gruntu. Tu powstała, wciąż najdłuższa w Polsce, estak...

Edukacja surowcowa elementem bezpieczeństwa surowcowego państwa
Brak lub niska świadomość znaczenia surowców mineralnych dla rozwoju społecznego i gospodarczego wpływa i będzie wpływać w przyszłości na brak akceptacji dla rozwoju branży górniczej (czy szerzej: surowcowej) w Polsce. Takie zjawiska już obserwujemy w kraju i przybierają one formę protestów przeciwko rozwojowi kopalni w danym miejscu. Obecnie niejednokrotnie stanowi to istotną barierę rozwoju górnictwa, które poza tym, że dostarcza niezbędnych do rozwoju gospodarczego surowców mineralnych, to...

Systemy zarządzania jakością inspekcji obiektów mostowych
Z kolei pożar podczas prac remontowych Mostu Łazienkowskiego w Warszawie doprowadził do zniszczeń, które wymusiły zamknięcie obiektu i wymianę przęseł na nowe. Tu być może zabrakło oceny ryzyka przy doborze elementów wyposażenia pomostu roboczego, który był pierwotnie wykonany z drewna. Ostatnim przykładem pokazującym konsekwencje błędów wykonawczych w trakcie budowy jest most w Mszanie w ciągu autostrady A1 przy granicy z Czechami. Skala konsekwencji związana z naprawą wpłynęła na terminowoś...

Czy XA3 to najgorsze warunki eksploatacji betonowych studni kanalizacyjnych?
Ostatnim, najmniej inwazyjnym sposobem neutralizacji szkodliwych związków chemicznych jest aplikowanie do sieci kanalizacyjnej różnego rodzaju substancji, np. osadów lub zawiesin [11]. Przykłady błędnie wyspecyfikowanych i zrealizowanych inwestycji W celu zobrazowania wpływu dobranych (najczęściej błędnie) klas ekspozycji w zrealizowanych drogowych inwestycjach infrastrukturalnych autor zestawił pięć budów na terenie trzech województw: opolskiego, dolnośląskiego oraz wielkopolskiego, w któryc...

Multifunkcjonalne nawierzchnie z betonu jamistego
Wskazują na to doświadczenia amerykańskie [10], które potwierdzają, że nawierzchnie z betonu jamistego mogą pozostawać w zadowalającym stanie technicznym nawet po kilkudziesięciu latach eksploatacji w strefach klimatycznych zbliżonych do naszej. Warunkiem koniecznym do długowieczności tego typu nawierzchni jest ich regularna oraz właściwa konserwacja, polegająca na udrażnianiu struktury porowej, która z czasem ulega zapychaniu. Według wytycznych amerykańskich [11] czyszczenie nawierzchni wodo...

Nabywanie nieruchomości pod drogi publiczne
Procedura scalania i podziału – przejście własności działek drogowych Nabycie gruntów w celu realizacji inwestycji drogowej jest możliwe także w procedurze scalenia i podziału nieruchomości, która może być przeprowadzona: gdy nieruchomości mające być scalone i następnie podzielone położone są w granicach obszarów określonych w planie miejscowym oraz gdy wystąpią o to właściciele lub użytkownicy wieczyści posiadający ponad 50% powierzchni gruntów wnioskowanych do objęcia scaleniem i podziałem....

Kraków: Tunel wzdłuż Opolskiej otwarty dla ruchu.
Od 22 maja tunel wzdłuż Opolskiej – jeden z najważniejszych obiektów inżynierskich budowanych w ramach linii KST III do Górki Narodowej – dostępny jest w całości dla kierowców. Ma dwie niezależne komory, każda po dwa pasy ruchu, jest długi na ok. 100 metrów, jest w stanie przyjąć pojazdy ważące nawet do 50 ton. Przypomnijmy: budowa tunelu rozpoczęła się w marcu 2022 r. od wykonania murków prowadzących dla ponad 60 tonowego dźwigu z wybierakiem. Maszyna sukcesywnie – metr za metrem – wybierała...

Technologie do budowy nawierzchni z betonu drogowego
Betonowanie nawierzchni w deskowaniach ślizgowych Najczęściej stosowanymi zespołami układającymi mieszankę betonową metodą ślizgową na miejscu przeznaczenia są zespoły firm: Wirtgen, SGME, Gunter-Zimmerman, Somero Enterprises Inc i inne. Zasada ich pracy polega na tym, że nie ma stałych szalunków i prowadnic. Profil podłużny i poprzeczny budowanej w ten sposób nawierzchni zapewniają linki sterujące zawieszone na odpowiedniej wysokości nad podbudową, rozpięte wzdłuż budowanej drogi i przez urz...

Utrzymanie i trwałość obiektów inżynierskich – jako główne wyznaczniki niezawodności infrastruktury komunikacyjnej
Niestety, często niewykonywanie lub odwlekanie w czasie prac zabezpieczających konstrukcję i innych czynności utrzymaniowych, w tym m.in. zabiegów antykorozyjnych bądź też prac rewitalizacyjnych, prowadzi do dalszej, często wzmożonej degradacji elementów, co w konsekwencji staje się przyczyną zaawansowanej destrukcji całej konstrukcji i tym samym konieczności jej rozbiórki i budowy nowego obiektu. Utrzymanie obiektów mostowych jako wyznacznik ich trwałości i funkcjonalności Nowy, spektakularn...

Kraków: Tunel wzdłuż Opolskiej otwarty dla ruchu.
Od 22 maja tunel wzdłuż Opolskiej – jeden z najważniejszych obiektów inżynierskich budowanych w ramach linii KST III do Górki Narodowej – dostępny jest w całości dla kierowców. Ma dwie niezależne komory, każda po dwa pasy ruchu, jest długi na ok. 100 metrów, jest w stanie przyjąć pojazdy ważące nawet do 50 ton. Przypomnijmy: budowa tunelu rozpoczęła się w marcu 2022 r. od wykonania murków prowadzących dla ponad 60 tonowego dźwigu z wybierakiem. Maszyna sukcesywnie – metr za metrem – wybierała...
Kalendarium
Relacje

III Konferencja Drogowo-Kruszywowa
15-17 maja 2023 r. w Zakopanem odbyła się III Konferencja Drogowo-Krus...

„NOWOCZESNE TECHNOLOGIE W PROJEKTOWANIU, BUDOWIE I EKSPLOATACJI INFRASTRUKTURY DROGOWEJ MIAST, METROPOLII I REGIONÓW NOVDROG’2023”
W dniach 20 - 21 kwietnia 2023 roku w Niepołomicach odbyła się Jubileuszowa V ...

III Forum Dróg Publicznych
19-21 kwietnia 2023 roku w Jastrzębiej Górze odbyło się III Forum Dróg Publicznych zorgan...

I Kongres Projektantów i Inżynierów
29 marca br. w Warszawie odbyła się pierwsza edycja Kongresu Projektantów i Inżynierów. O...